Elektronik Vergi Denetim Sistemleri’nde Tek Düzen Hesap Planına Uygun Kayıt Tutmanın Önemi
Günümüzde elektronik yapılanmalar yerini hemen her konuda almakta, eski alışkanlıkları bir kenara bırakmakta ve tüm hızıyla hemen her süreçte boy göstermektedir. E-Devlet, e-Arşiv, e-Fatura, e-Defter, ….. şeklinde devam etmektedir.
Muhasebe dünyası eskiden olduğu gibi aynı kayıt nizamıyla (doğru bilinen yanlışlar dahil) işini devam ettirirken farkında olmadan elektronik denetimin veri kaynağını oluşturuyor.
Vergi toplama maliyetlerini düşürmek ve daha fazla vergi toplayabilmek için elektronik denetim süreçleri devreye alınmış olup muhasebe kayıtları ve yapılan bildirimler üzerinden kontrollerini yaparak önceden belirlenmiş süzgeçlerden geçirip, limitlere tabi tutup, istatistiki bütün hesapları yapıp tabiri caizse mükellefi milyonlarca mükellef arasından kulağından tutup çekmektedir.
Halen önceki yıllar üzerinden gerilerden gelen denetim sürecinin yakın zamanda anlık denetimi yakalayacağı aşikardır.
Meslek mensubu arkadaşların tutmuş oldukları kayıtların ve bildirdikleri beyanların esas alındığı bu sistemde mesleğin önemini ortaya koymaktadır. Sadece beyan vermek üzerine tutulan kayıtlar, doğru hesaplar altında kayıt altına alınmayan işlemlerden ötürü elektronik denetim süreçlerinde süzgece takılarak denetim geçirilmesi kaçınılmaz bir gerçektir.
Meslek mensupları ve çalışanlarının dikkat etmesi gereken belli başlı konular;
- Tek Düzen Hesap Planı’na (TDHP) uygun şekilde tüm kayıtların yapılması. Biraz açacak olursak, Torba hesaplardan kesinlikle kaçınılmalı, Gelir kalemleri doğru hesaplarda, özellikle de gider kalemleri doğru gider yerine göre kayıt altına alınmalı. Nazım hesaplar kullanılırken dikkat edilmeli, önceki yıllara göre orantısız duruma düşürecek kalemlerden kaçınılmalı, nasıl olsa KKEG devletin bir kaybı yok denilmemeli sırf bu yüzden elektronik süzgeçlere takılarak inceleme konusu olma riski unutulmamalı.
- Yapılan tüm muhasebe işlemlerinde önemli olan sonucun değil sonucu oluşturan kalemlerin olduğu ve e-fatura / e-defter’in aktif olarak kullanıldığını aklınızdan hiç çıkarmamalısınız.
- İstatistiki anketlere bir bedel biçildiğinden artık meslek mensupları tarafından doldurulduğu ve doğruluk oranın yüksek olduğu bilinmektedir. Her nasıl TUİK anketlerinde kendi içinde çapraz kontroller olduğunu biliyorsanız, yapılan tüm işlemlerde arka planda vergi idaresinin, Maliye’nin elektronik olarak tüm verileri topladığı, kendi içinde harmanlayarak sektörlere ayırdığı, her işletmeyi kendi sektöründe geçmiş verilerle ve anlık verilerle değerlendirdiği, sonuç doğru olsa bile sonuca giden hesapların kendi mantığına ve özüne uygun kullanılmadığı takdirde denetlenmek üzere listeye alındığınızı da bilmeniz gerekmektedir.
- Muhasebe personelinize sürekli güncel konular ve yeni düzenlemeler hakkında eğitim vermeniz gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki eğitime ayıracağınız bütçenin karşılığını daha büyük cezai işlemlerden kurtularak fazlasıyla alacaksınız.
- İç denetim faktörünün etkin olarak kullanılması gerektiğini işletmenin kurumsal yapısına kazandırmalı ve uygulamasının kesintisiz yapılmasının sağlanması gerekmektedir.
- Muhasebenin tüm kavramlarının kesintisiz benimsenmiş olması,
ve hemen her meslek mensubu tarafından bilinen genel kriterlerin artık sonuç doğru nasılsa mantığından vazgeçilerek uygulanması gerektiği konunun önemi açısından son derece kritik olduğu unutulmamalıdır.
Web sitesinin benimsemiş olduğu prensip gereği konuya uzun uzadıya yer verilmemiş olup, özünde anlatım gerçekleştirilmiştir. Detaylı bilgi, sorularınız ya da eklemek istedikleriniz için yorum yapabilir, iletişime geçebilirsiniz.
Yukarıda parantez içerisinde belirtmiş olduğum doğru bilinen yanlışlar konulu anlatım ilerleyen günlerde sitedeki yerini alacaktır. Bu konuda da karşılaşmış olduğunuz örneklerden bahsedilmesi ve paylaşılması için iletişim adresinden ulaştırmanız mesleğe ve meslek mensuplarına büyük katkı sağlayacaktır.
